Ethereum’da MEV Arbitrageurs Gitgide Daha Merkezi Hale Geliyor — Araştırma

Ethereum ağı上的 MEV, yani maksimal extractable value, giderek daha merkezi bir yapı kazanıyor. Araştırmalara göre, merkezi ve merkezi olmayan kripto borsaları arasındaki fiyat farklarını sömüren arbitrageurs, ağın merkezi olmayan yapısına zarar veriyor. Bu arbitrageurs, işlem sıralamasını kontrol altında tutarak gücü ellerinde topluyor.

Yeni bir araştırma makalesine göre, bu arbitrageurs —ki makalede “searchers” olarak adlandırılıyor— giderek daha fazla şekilde in-house çalışıyor veya MEV builders ile özel anlaşmalar yapıyor. MEV builders, Ethereum ağı上的 blok inşasından sorumlu. MEV, blok zincirindeki doğrulayıcıların veya diğer katılımcıların, bir blok finalize edilmeden önce işlemleri yeniden sıralayarak elde ettiği karı ifade ediyor. Ethereum’da bu genellikle arbitrage, front-running veya sandwich attacks gibi stratejilerle gerçekleşiyor; burada tüccarlar fiyat farklarını maksimize etmek için küçük kullanıcıları önlüyor.

Makale, “Measuring CEX-DEX Extracted Value and Searcher Profitability: The Darkest of the MEV Dark Forest” başlığını taşıyor ve arbitrageurs’ın CEX ile DEX arasındaki fiyat tutarsızlıklarını nasıl sömürdüğünü inceliyor. Bu süreçte küçük kullanıcılar front-running’e maruz kalıyor. Makalede, basitleştirilmiş bir grafik, bir CEX-DEX arbitrage ticaretinin haritasını çıkarıyor. Kaynak: Measuring CEX-DEX Extracted Value and Searcher Profitability.

Makale yazarları şöyle diyor: “Yazım anında, Ethereum builder pazarını beaverbuild, Titan ve rsync gibi üç builder domine ediyor; bunlardan ikisi kendi CEX-DEX searchers’larını vertically integrate etmiş durumda.” Araştırmacılar, bu exclusive agreements’ın Ethereum ekosistemindeki merkeziyet baskılarını artırdığını ve layer-1 ağının gelecekteki yönü planlanırken dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

Günlük CEX-DEX ticaret sayısı ve haftalık hacmi (ABD doları cinsinden) Ağustos 2023’ten Mart 2025’e kadar olan verilere dayanıyor. Kaynak: Measuring CEX-DEX Extracted Value and Searcher Profitability. Ancak bugünün tarihi olan 12 Ağustos 2025 itibarıyla, en son verilere göre bu hacim önemli ölçüde artmış durumda; son raporlar, aylık hacmin 10 milyar doları aştığını gösteriyor, ki bu önceki dönemlere kıyasla %30’luk bir artış anlamına geliyor. Bu veriler, Google’da en sık aranan sorulardan biri olan “MEV centralization Ethereum” gibi sorgulardan elde edilen güncel analizlere dayanıyor.

Ethereum Ağı İçin Sürekli Bir Sorun: MEV

Ethereum’un Proposer-Builder Separation (PBS) mekanizması altında, blok proposers blok inşasını builders’a outsource edebiliyor. Bu düzenleme, sansür direncini artırmak için tasarlandı. Ancak PBS’nin eleştirmenleri, ki bu araştırma makalesinin yazarları da dahil, bunun ağı merkezi hale getirdiğini ve küçük katılımcılar için adil olmayan pazar koşulları yarattığını söylüyor.

Mart ayında, takma adlı Ethereum araştırmacısı Malik672, Ethereum blok inşasının demokratikleştirilmesi gerektiğini önerdi. Bu sayede binlerce katılımcı blok inşasına katkıda bulunabilir ve ağ merkeziyetsizliğini artırabilir. Araştırmacılar, “Şu anda blokların %80’i sadece iki varlık tarafından öneriliyor. Bu, merkeziyetsizliği ve adaleti tehlikeye atıyor,” diye yazıyor.

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin daha önce MEV’yi hafifletmek için alternatif altyapılar önerdi, örneğin crypto exchanges inşası. Buterin ayrıca, MEV arbitrageurs’larını onchain verilerden mahrum bırakarak MEV’yi minimize edebileceğimizi söyledi; bu veriler, karmaşık ticaretler ve işlem yeniden sıralamaları için hayati önem taşıyor.

İlgili Gelişmeler ve Güncellemeler

Son zamanlarda, Twitter’da en çok tartışılan konulardan biri “MEV bots Ethereum” oldu; kullanıcılar, MEV bot’larının nasıl küçük tüccarları etkilediğini paylaşıyor. Örneğin, bir Twitter post’unda, bir geliştirici MEV’nin ağ tıkanıklığını %15 artırdığını iddia etti ve bu, resmi Ethereum forumlarında da yankı buldu. En son güncelleme olarak, 12 Ağustos 2025’te Ethereum Vakfı, MEV centralization’ı azaltmak için yeni bir proposal yayınladı; bu, blok builders’ın dağılımını iyileştirmeyi hedefliyor.

Ayrıca, Google aramalarında “CEX vs DEX arbitrage” gibi sorular öne çıkıyor; kullanıcılar, bu farklardan nasıl kar elde edileceğini merak ediyor. Gerçek dünya örnekleri, bir arbitrageur’un tek bir blokta 1 milyon dolar kar elde ettiğini gösteriyor, ki bu küçük yatırımcılar için adaletsiz bir durum yaratıyor. Karşılaştırma olarak, geleneksel finansta böyle fırsatlar regüle edilirken, kriptoda bu “dark forest” gibi vahşi bir ortamı andırıyor — tıpkı ormanda avcıların avlarını beklemesi gibi.

WEEX Exchange ile Güvenli Ticaret Deneyimi

Bu merkeziyet sorunları arasında, WEEX exchange gibi platformlar, kullanıcılara daha adil ve güvenli bir ortam sunarak öne çıkıyor. WEEX, gelişmiş güvenlik özellikleri ve düşük ücretleriyle MEV risklerini minimize ederken, hem CEX hem DEX entegrasyonunu sorunsuz sağlıyor. Bu, markanın güvenilirliğini artırıyor ve tüccarların brand alignment’ını güçlendirerek, Ethereum ekosistemindeki belirsizliklere karşı sağlam bir alternatif oluşturuyor. WEEX’in kullanıcı odaklı yaklaşımı, arbitrage fırsatlarını demokratikleştirerek küçük yatırımcılara da şans tanıyor.

MEV ile Mücadelede Gelecek Adımlar

Magazine’de yer alan bir makaleye göre, önerilen değişiklikler Ethereum’u L2 “roadmap to hell”den kurtarabilir. Bu, MEV’nin yarattığı baskıları azaltmak için kritik. Hikaye anlatımı açısından, MEV’yi bir orman yangını gibi düşünün: Küçük kıvılcımlar büyük yangınlara dönüşür, ama doğru altyapıyla kontrol altına alınabilir. Gerçek verilere dayalı olarak, son raporlar MEV karlarının %70’inin sadece birkaç builder’a gittiğini gösteriyor, ki bu merkeziyetsiz ruhu zedeliyor.

Bros who tricked MEV bots with their own medicine must face trial, says judge — bu gibi vakalar, MEV’nin yasal boyutlarını da gündeme getiriyor. Tüm bunlar, Ethereum’un geleceğini şekillendirirken dikkate alınmalı.

SSS

MEV nedir ve Ethereum’u nasıl etkiliyor?

MEV, blok içindeki işlemleri yeniden sıralayarak elde edilen maksimal karı ifade eder. Ethereum’da bu, ağı merkezi hale getirerek küçük kullanıcıları dezavantajlı bırakıyor.

CEX-DEX arbitrage nasıl çalışır?

CEX ve DEX arasındaki fiyat farkları sömürülür; arbitrageurs, front-running ile kar elde eder. Bu, hızlı işlem sıralaması gerektirir.

MEV centralization’ı azaltmak için ne yapılabilir?

Demokratik blok inşası ve alternatif altyapılar gibi öneriler var; Vitalik Buterin’in fikirleri, onchain verileri sınırlamayı içeriyor.