Tether’in Venezuela ve İran’daki Rolü: Stablecoin’lerin İkiliği

Key Takeaways

• Stablecoin’ler, Venezuela ve İran’da ekonomik belirsizlik dönemlerinde vatandaşlar için bir kurtarıcı olarak işlev görüyor.
• Amerikan doları destekli varlıklar, aynı zamanda yaptırımları aşmak isteyen kara listede yer alan kuruluşlar tarafından da kullanılıyor.
• İran’da, Tether (USDT), artan enflasyon ve sistemik riskle başa çıkmak için halk tarafından yaygın olarak kullanılıyor.
• Venezuela’da, Tether, özellikle devlet destekli petrol şirketi tarafından gelirleri yönlendirmek amacıyla büyük ölçüde benimsenmiştir.
• Tether, yaptırım uygulamaya yönelik cüzdanları kara listeye almak için ABD hükümeti ile işbirliği yaparak bu soruna karşı harekete geçiyor.

WEEX Crypto News, 2026-01-12 09:03:15

Stablecoin’ler, son yıllarda dünya genelinde ekonomik belirsizliğin arttığı ülkelerde hem vatandaşlar için bir güvence aracı hem de yasaklı kuruluşlar için bir yaptırım kaçış mekanizması olarak iki farklı rol üstlenmiştir. Özellikle Venezuela ve İran, bu ikiliği en net yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Amerikan doları bazlı istikrarlı kripto para birimleri, bu ülkelerde ekonomik sıkıntılar çeken halk için adeta bir nimet haline gelirken, bazı kara listede olan kurumlar tarafından da yaptırımları aşmak için kullanılıyor.

İran’da Stablecoin Karmaşası

2026’nın başlarında İran’da ekonomik koşulların kötüleşmesi nedeniyle ülke genelinde protestolar patlak verdi. İran’ın para birimi olan riyal, Amerikan doları karşısında rekor düşük seviyelere gerilemesiyle birlikte ülkede işsizlik ve yoksulluk artarken, hükümet de iç internet erişimini keserek tepki gösterdi. Bu ekonomik zorunluluklar ışığında, başta Tether (USDT) olmak üzere kripto para ve stablecoin’ler, İran vatandaşları için büyük ölçüde bir kurtarıcı haline geldi. Tron tabanlı USDT, özellikle enflasyon ve sistemik risklere karşı bir korunma yöntemi olarak kullanılıyor.

Ancak, stablecoin’lerin ülkenin büyük ölçüde yasadışı kuruluşları tarafından da kullanıldığı iddia ediliyor. TRM Labs’in raporuna göre, 2023’ten bu yana İran’ın İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC), daha önce yasaklanmış olan iki İngiltere merkezli ön şirket aracılığıyla bu stablecoin’leri kullanarak 1 milyar dolardan fazla para akışı yaptığı ileri sürülüyor. Bu şirketler, kamuya açık olarak bireysel firmalar gibi gözükse de, İran yaptırım kaçış ekosistemine finansal altyapı sağladıkları iddia edilmektedir. Raporda, Babak Zanjani gibi İran yaptırımlarını aşmaya çalışan finansörlerin bu ağa önemli katkılarda bulunduğu belirtiliyor.

Venezuela ve USDT’nin Yakın İlişkisi

İran’ın yanı sıra, Venezuela da stablecoin’leri benimseyen ülkeler arasında yer alıyor. Venezuela’nın para birimi bolivar, son on yılda büyük ölçüde değer kaybettiği için halk, günlük hizmetler için bile Tether gibi stablecoin’leri kullanıyor. Ülkede, banka hesapları yerine kripto cüzdanları açarak ekonomik belirsizliklere karşı kendilerini koruyan insanların sayısı artıyor. Wall Street Journal’da yapılan bir habere göre, Tether başta olmak üzere stablecoin’ler, tam anlamıyla bir günlük ödeme aracı haline gelmiş durumda. Öyle ki, peyzaj hizmetlerinden kuaför ücretlerine kadar birçok işlem Tether ile gerçekleştiriliyor.

Venezuela’nın devlet destekli petrol şirketi Petroleos de Venezuela’nın, 2020’de uygulanan yaptırımlardan sonra ödemelerini doğrudan stablecoin ile kabul etmeye başladığı belirtildi. Şirketin, tüm petrol gelirlerinin %80’ini Tether ile alıp, hem gelen hem de giden ödemeleri bu varlıkla gerçekleştirdiği tahmin ediliyor. Bu da, stablecoin’lerin ekonomi için nasıl hayati bir rol üstlendiğini gösteriyor.

Yaptırım Kaçakçılarına Karşı Tether’in Kara Liste Çabaları

Tether, kara listede bulunan cüzdanları hedef alan bir mücadele sürdürüyor. Amerikan hükümeti ile işbirliği yaparak, özellikle Venezuela’nın iç petrol ticaretine bağlı olan cüzdanları kara listeye alıyor. 2025 yılının sonlarına kadar AMLBot raporundan derlenen verilere göre, Tether toplamda 3,3 milyar dolar değerinde fonları kara listeye aldı ve dondu. Bunların 1,75 milyar doları Tron tabanlı USDT’ydi. Firmanın, haftasonu boyunca 182 milyon dolar daha Tron tabanlı USDT’yi beş cüzdan üzerinde dondurduğu bildirildi; ancak bu hareketin belirli olarak Venezuela veya İran ile ilgili olup olmadığı kesin değil.

Özetle, stablecoin’ler hem ekonomik bir korunma aracı hem de yaptırımları aşmak isteyen aktörler için bir araç olarak karşımıza çıkıyor. Bu yüzden, uluslararası ekonomi ve politika üzerindeki etkileri giderek daha önemli hale geliyor. Tether gibi varlıklar, bir yandan bireyler ve kurumlar için fayda sağlarken, diğer yandan da düzenleyici kurumların dikkatini çekmektedir.

SSS (Sıkça Sorulan Sorular)

Stablecoin’ler nasıl çalışır?

Stablecoin’ler, değerini genellikle bir fiat para birimi gibi sabit bir varlığa sabitleyerek volatiliteyi azaltan kripto para birimleridir. Bu, onları hem tasarruf hem de günlük işlemler için stabil bir araç haline getirir.

Tether’nin Venezuela’daki rolü nedir?

Venezuela’da Tether, ekonomik belirsizlik dönemlerinde halk tarafından günlük işlemler için yaygın bir şekilde kullanılırken, devlet destekli bazı kurumlar tarafından da yaptırımları aşmak için kullanılmaktadır.

İran’da stablecoin’lere yönelik hükümet kısıtlamaları var mı?

Evet, İran hükümeti stablecoin kullanımını sınırlamaya çalışıyor. Örneğin, vatandaşların stablecoin’leri yıllık belirli bir miktarda tutmasına ve satın almasına izin veriliyor, bu limitler ihlal edilirse hukuki yaptırımlar uygulanabilir.

Stablecoin’ler uluslararası yaptırımları aşmak için nasıl kullanılıyor?

Stablecoin’ler, sınır ötesi işlemleri kolaylaştıran ve izlenmesi daha zor olan dijital varlıklar olarak, kara listede olan kuruluşlar tarafından uluslararası yaptırımları aşmak için kullanılabilir. Bu, kripto varlıkların kara listeye alınması gibi düzenleyici önlemlerle engellenmeye çalışılmaktadır.

Venezuela ve İran gibi ülkelerde fiat para değer kaybettikçe stablecoin’ler nasıl bir avantaja dönüşüyor?

Fiat paranın değer kaybettiği ülkelerde stablecoin’ler, değerlerini genellikle Amerikan doları gibi sabit bir varlığa endeksleyerek korurlar. Bu, halk için ekonomik değerin muhafaza edilmesini sağlar ve enflasyon riskini azaltır.